LAUREACI I NOMINOWANI

LAUREACI KONKURSU AMBASADOR NOWEJ EUROPY 2017
(EX EQUO)

MUZUŁMANIE W EUROPIE. DZISIEJSZE KONTROWERSJE WOKÓŁ ISLAMU
Nilüfer Göle; przeł. Maryna Ochab
Wydawnictwo Karakter


Podsumowując badania nad współczesnym islamem turecka socjolożka ukazuje różne oblicza kultury muzułmańskiej w europejskiej sferze publicznej. Autorka w wyważony sposób podejmuje temat zarówno sukcesu, jak i porażki programów integracyjnych, codzienności relacji międzykulturowych, a także prób nawiązywania dialogu o sprawach publicznych.

To, co odróżnia książkę Nilüfer Göle od wielu innych to fakt, że zmierzyła się z tematem islamu/muzułmanów w oderwaniu od słowa „terroryzm”. Co więcej, stale analizując medialne dyskursy intelektualistów europejskich wobec islamu, ukazuje tendencje, o których dotąd nie wypadało otwarcie mówić.
 
   
O DEMOKRACJI, PAMIĘCI I EUROPIE ŚRODKOWEJ
Claudio Magris; wybór i przekład Joanna Ugniewska
Międzynarodowe Centrum Kultury

Antologia eseistyki Claudia Magrisa, wydana w wyborze i przekładzie Joanny Ugniewskiej, prezentuje półwiecze eseistyki wybitnego włoskiego pisarza, historyka literatury, intelektualisty i publicysty. Publikacja pokazuje, że jej autor to oddany obywatel Europy głęboko zainteresowany zmieniającą się kondycją wspólnoty, kierujący swoją refleksję na ważne kwestie tożsamości, mitu habsburskiego, laickości, pamięci czy pogranicza. Czytając publicystykę Magrisa otrzymujemy niezwykle wyważony głos w dyskusji o współczesności. Jest on otwarty na dialog i pozbawiony niepotrzebnego patosu i nadmiernej nostalgii.

W tekstach opublikowanych w antologii widzimy świat w kryzysie. Nie zawsze teraźniejszość czy przyszłość mogą jawić się jako lepsze od większego ładu i porządku przeszłości. A jednak dzięki erudycji Margisa i podzielanemu przez niego systemu wartości dajemy się przekonywać, jak wielka moc pozostaje w wyobraźni i literaturze.
 
 

NOMINOWANI


SIEDEM ROZDZIAŁÓW Z ŻYCIA VÁCLAVA NETUŠILA
ALBO ROWEREM DOOKOŁA ŚWIATA
Ivan Binar; przeł. Dorota Dobrew
Wydawnictwo Amaltea


Ivan Binar swoją pozycją wpisuje się w najlepsze tradycje czeskiej literatury. To książka pełna humoru, groteski, ale także tragedii i nieszczęść. Tytułowy bohater wraz ze swym alter ego porusza się po równoległych światach, w których mieszają się doświadczenia trudnej przeszłości komunistycznej Czechosłowacji oraz nierzeczywistego świata wyśnionego przez wyobraźnię bohatera.

Ivan Binar poza swoją działalnością literacką był także mocno zaangażowany w działalność opozycyjną. Był jednym spośród sygnatariuszy inicjatywy Karta 77, w jego twórczości obecne jest dziedzictwo tego ruchu.

 
   
NIEZNOŚNY CIĘŻAR BRATERSTWA. KONFLIKTY POLSKO – CZESKIE
W CZASIE XX WIEKU
Michał Przeperski
Wydawnictwo Literackie

Imponująca rozmachem pozycja pokazująca złożoność wielowiekowych relacji polsko-czeskich, w której perspektywa wielkiej polityki prowadzonej przez elity przeplata się z życiem codziennym mieszkańców pogranicza. Autor ukazuje skomplikowany obraz zależności między burzliwymi dziejami politycznymi a przemianami społecznymi, ekonomicznymi i demograficznymi.

Książka ta z jednej strony ukazuje źródła stereotypów narodowych narosłych po obu stronach granicy, a z drugiej nakreśla perspektywy na przyszłość, wskazując na dramatyczne momenty wzajemnej historii jako na traumy wymagające wspólnego przepracowania. Autor wskazuje, że mimo burzliwej przeszłości i konfliktów koniec XX wieku przynosi bezprecedensowe zbliżenie elit opozycyjnych z obu stron granicy.
 

DOM KATA
Andrea Tompa; przeł. Anna Butrym
Książkowe Klimaty

To kolejna nominacja dla literatury pięknej. Na poły biograficzna powieść Andrei Tompy stanowi próbę przepracowania doświadczenia reżimu Ceaușescu. Próbę wielce udaną – nakreśloną z historiograficznym zacięciem. Z drugiej ksiązka jest refleksją o małych ojczyznach i problemach z tożsamością narodową (a właściwie – z multitożsamością) wywoływanych przez opresyjne systemy polityczne. Bezsilność jednostki, totalność systemu, strach i uwikłanie potęgowane są niezwykłą formą tej powieści. Narracja tocząca się na bezdechu, bez kropki, bez przerwy na dialogi lub opis, podkreśla tylko przerost „formy” nad „treścią” ustroju totalitarnego – jego pustkę i fasadowość.

Słowa uznania należą się również tłumaczce – Annie Butrym. Niezwykłe wyczucie literackie, ogromna wrażliwość słowa i jednocześnie nieszablonowa zdolność myślenia w wielu językach, w wielu kulturach naraz, sprawia, że potoczysta i wielojęzyczna opowieść nie traci niczego w tłumaczeniu.