Bernard Kouchner-Minister Spraw Zagranicznych Francji, współzałożyciel organizacji charytatywnych Lekarze bez Granic i Lekarze Świata, w poniedziałek 7 czerwca 2010 roku otrzymał Medal Wdzięczności. Odznaczenie wręczył w Ambasadzie RP w Paryżu Maciej Zięba OP, dyrektor Europejskiego Centrum Solidarności, które ustanowiło medal. Medal Wdzięczności to odznaczenie, którym uhonorowani zostaną obcokrajowcy wspierający przed laty Polaków w walce o odzyskanie wolności.

Medal Wdzięczności został przyznany Bernardowi Kouchnerowi za działalność w organizacji Lekarze bez Granic. Jej zadaniem było zapoznanie się z sytuacją w Polsce i z najbardziej palącymi potrzebami mieszkańców naszego kraju. W styczniu 1982 r. Lekarze bez Granic, jako jedni z pierwszych mieszkańców Europy Zachodniej dotarli z pomocą humanitarną do Gdańska (przekazali lekarstwa, sprzęt medyczny, ubrania, środki czystości, etc.). Członkowie organizacji odwiedzali potem kilkakrotnie Gdańsk, dotarli także z pomocą m.in. do Starogardu Gdańskiego.

W poniedziałkowej uroczystości w Ambasadzie RP udział wzięli:

Bernard Kouchner - Minister Spraw Zagranicznych Francji, laureat Medalu Wdzięczności

Maciej Zięba OP - Dyrektor Europejskiego Centrum Solidarności

Tomasz Orłowski - Ambasador RP we Francji 

Bernard Kouchner (ur. 1 listopada 1939 w Awinionie) - francuski lekarz gastroenterolog i polityk. Współzałożyciel organizacji charytatywnych Lekarze bez Granic i Lekarze Świata, były minister zdrowia, od 2007 minister spraw zagranicznych. Jego ojciec był Żydem, a matka wyznania protestanckiego. Dziadkowie ze strony ojca zginęli w Auschwitz-Birkenau. W czasie studiów rozpoczął swoją polityczną karierę jako członek Francuskiej Partii Komunistycznej (PCF), z której został wydalony w 1966. Pracował jako lekarz dla Czerwonego Krzyża w Biafrze w 1968 (podczas nigeryjskiej wojny domowej). W 1971 założył organizację Lekarze bez Granic (MSF), a w 1980, po konflikcie z przewodniczącym MSF Claudem Malhuretem - organizację Lekarze Świata. Z jego inicjatywy Francja przedstawiła, a Zgromadzenie Ogólne ONZ w grudniu 1987 przyjęło deklarację na temat prawa dostępu lekarzy i organizacji niosących pomoc humanitarną do krajów ogarniętych pożogą wojenną lub dotkniętych katastrofami naturalnymi W latach 1988-1992 Bernard Kouchner sprawował urząd ministra ds. pomocy humanitarnej w rządzie socjalistów. 2 kwietnia 1992 został mianowany ministrem zdrowia w rządzie socjalisty Pierre'a Bérégovoya. Funkcję ministra zdrowia pełnił ponownie w latach 1997-1999 oraz 2001-2002. Od 1994 do 1997 był członkiem Parlamentu Europejskiego z ramienia Partii Socjalistycznej. 15 lipca 1999 na podstawie Rezolucji Rady Bezpieczeństwa 1244, sekretarz generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych, Kofi Annan, nominował go pierwszym specjalnym przedstawicielem ONZ i szefem Tymczasowej Administracji w Kosowie. Funkcję tę Bernard Kouchner sprawował do 12 stycznia 2001. W tym czasie miał za zadanie stworzyć nową cywilną administrację w tej prowincji, a także odbudować zniszczoną po wojnie gospodarkę. 18 maja 2007 po wygranych przez Nicolasa Sarkozy'ego wyborach prezydenckich i sformowaniu nowego centroprawicowego rządu François Fillona, został mianowany ministrem spraw zagranicznych. W tym samym dniu Partia Socjalistyczna usunęła go ze swojego grona.

***

Zwycięstwo Solidarności i upadek sowieckiego imperium byłyby znacznie trudniejsze, gdyby nie pomoc wielu ludzi dobrej woli z całego świata. To oni w latach 80. organizowali ofiarnie działające komitety wsparcia Solidarności i - szerzej - opozycji demokratycznej w Polsce. Z całego świata docierała do nas pomoc charytatywna, przesyłane były pieniądze, sprzęt medyczny, poligraficzny i radiowy. Europejskie Centrum Solidarności, w XXX-lecie powstania wielkiego ruchu społecznego, chcąc podziękować wszystkim obcokrajowcom, którzy wspomagali Polskę w jej trudnej walce o wolność i demokrację, postanowiło ustanowić specjalny Medal Wdzięczności.

Jego kapitułę stanowią: Lech Wałęsa - przewodniczący, Bogdan Borusewicz (Marszałek Senatu), Jerzy Borowczak (Europejskie Centrum Solidarności), Zbigniew Bujak (Mazowsze), Mirosław Chojecki (koordynator pomocy sprzętowej z zagranicy), Władysław Frasyniuk (Dolny Śląsk), Tadeusz Jedynak (Górny Śląsk), Stefan Jurczak (Małopolska), Bogdan Lis (Gdańsk), Andrzej Milczanowski (Pomorze Zachodnie), Janusz Pałubicki (Wielkopolska), Jan Rulewski (Bydgoszcz), Grażyna Staniszewska (Podbeskidzie) oraz Danuta Winiarska-Kuroń (Region-Środkowo Wschodni).

Medal Wdzięczności jest jednym z elementów przygotowywanych przez ECS obchodów 30 rocznicy Sierpnia 80.  Spośród 500 zgłoszonych kandydatur medale otrzyma ponad 300 osób.  Wybrane zostały też cztery osoby, reprezentujące różne narody, środowiska i drogi życiowe, którym Medale zostaną wręczone uroczyście podczas finałowego widowiska reżyserowanego przez Roberta Wilsona 31 sierpnia 2010 r. w Stoczni Gdańskiej. Są to Jacky Challot, Thomas Johansson, Karin Wollf i Donna Baranski-Walker.  

Jacky Challot - w latach 80. jako pracownik Urzędu Pracy w Paryżu wspierał działania Solidarności, współpracował z Biurem Zagranicznym Solidarności. Jako przedstawiciel Związków Zawodowych Francji wziął udział w pierwszym Zjeździe Solidarności. Gdy został ogłoszony stan wojenny w Polsce zorganizował manifestację przed Ambasadą Polski w Paryżu, a następnie podjął się bardo trudnych zadań: wielokrotnie przewoził ciężarówką do Polski dary (żywność, lekarstwa, a w podwójnych ścianach samochodu zakazane książki i broszury wydawane na emigracji, także - dla drukarzy Solidarności - powielacze offsetowe, farby, nadajniki radiowe). Udało mu się to 9 razy, a za dziesiątym zatrzymali go celnicy w Świnoujściu, a Urząd Bezpieczeństwa go aresztował. Proces odbył się w Świnoujściu. Został skazany na dwa lata więzienia, przepadek mienia i wysoką grzywnę. Sędzia orzekł również spalenie przywiezionych 800 książek wydawanych przez Kulturę Polską w Paryżu. O jego zwolnienie zabiegali m.i. Yves Montand i Simone Signoret. Ostatecznie, po trzech miesiącach pobytu w więzieniu w Szczecinie został przez Francuzów „wykupiony". Po powrocie nadal sprzyjał Solidarności, nauczył się bardzo dobrze mówić po polsku. Ożenił się z Polką i mieszka w Bayonne (Pireneje) we Francji.

Thomas Johansson - były mistrz świata i medalista olimpijski w zapasach (w wadze ciężkiej), jest wizytówką sportową i nie tylko sportową Haparandy, postać ogólnie szanowana i lubiana w środowisku sportowym i uwielbiany jako idol sportowy Szwecji. w latach osiemdziesiątych był wschodzącą gwiazdą, obiecującym zawodnikiem klubu sportowego w Haparandzie. Klub był i jest od wielu lat organizatorem międzynarodowych zawodów zapaśniczych (odbywają się co roku na początku grudnia). W czasie wydarzeń sierpniowych w 1980 roku ekipa z Haparandy była w Polsce, a w grudniu 1981 roku Polacy pojechali z rewizytą na turniej do nich. Tam zastał ich stan wojenny. W trudnych dla nich dniach Thomas był zawsze z nimi, do akcji humanitarnych włączył całą rodzinę. Ojciec Thomasa przyniósł do autokaru odjeżdżającego do kraju Polaków jako pierwszy 25 paczek świątecznych dla ich rodzin w Polsce, następnie zaprosił polskich zawodników do sklepu, żeby wybrali produkty żywnościowe na 3 dniowe utrzymanie całej ekipy. Sam Thomas wykorzystując swoją popularność i kontakty załatwiał transporty z darami z Haparandy do Polski (przewozili głównie fińscy kierowcy, którzy narażając się, oprócz darów dostarczali także wiadomości dla Polaków w kraju, a spowrotem między innymi listy osób internowanych i prasę podziemną. Sam Thomas wyjazdy na międzynarodowe zawody wykorzystywał na przekazywanie wiadomości w jedną i drugą stronę, a przewożąc korespondencję ryzykował wiele, wiedział o konsekwencjach jakie za to mu groziły.   

Karin Wolff - była w NRD i jest nadal wybitną i zasłużoną tłumaczką literatury polskiej na język niemiecki. W 1981 r., wraz z matką wysyłała do Polski (była to inicjatywa siłą rzeczy bardzo prywatna - w skromnym wymiarze) pomoc humanitarną i trochę papieru dla podziemia. Jest wysoko ceniona przez prof. Bartoszewskiego (parę lat temu pojechał do Frankfurtu nad Odrą specjalnie na Jej okrągły jubileusz).

Donna Baranski-Walker - inicjatorka i współzałożycielka komitetu Support of Solidarity. Inżynier elektryk, absolwentka Massachusetts Institute of Technology. Założycielka i dyrektor Rebuilding Alliance, organizacji pozarządowej zajmującej się odbudową społeczności niszczonych przez wojny. W grudniu 1981 r., tuż po wprowadzeniu stanu wojennego, po odczycie o sytuacji w Polsce w akademiku Uniwersytetu Chicago, Donna wstała i zawołała: - Samo mówienie nie pomoże. Zacznijmy działać. I zaproponowała utworzenie komitetu Support of Solidarity. Na odczycie byli Ewa i Jan Schorr, którzy zgłosili się do Donny. Tak zrodził się pomysł SOS, którego Donna była aktywną działaczką.  Komitet pomocy "Solidarności" - Support of Solidarity (SOS) powstał w tydzień po ogłoszeniu stanu wojennego w Chicago. Współzałożycielami byli Donna Baranski, Ewa i Józef Blass, Ewa i Jan Schorr, Witold Wojciechowski. Komitet uważany jest za jedną z najbardziej skutecznych amerykańskich organizacji wspomagających podziemną "S". SOS istniał ponad 7 lat, nie sposób dziś oszacować liczby osób, które włączyły się do jego działalności. Członkiem SOS był m.in. niedawno zmarły prof. Leszek Kołakowski, który w latach 80' wykładał na Uniwersytecie Chicago. SOS wyróżniało się bliską współpracą z Kongresem Polonii Amerykańskiej (KPA) i jej ówczesnym prezesem, mec. Alojzym Mazewskim. Członkowie SOS, mający silne więzi i bieżące kontakty z działaczami "S" w Polsce, służyli swoją wiedzą Komitetowi Politycznemu KPA (z jego szefem Kazimierzem Łukomskim) i pomagali określić najlepsze sposoby niesienia pomocy podziemnej opozycji i polskiemu społeczeństwu. Wspólpraca z działaczami SOS doprowadziła na przykład do przyjęcia przez KPA zasady, że wszystkie fundusze zbierane na pomoc Polsce były przekazywane za pośrednictwem organizacji kościelnych, z pominięciem kanałów rządowych lub quasi-rządowych (jak np. kółka rolnicze). SOS wyróżniała też skuteczność w monitorowaniu gospodarczych i naukowych stosunków polsko-amerykańskich i działaniach mających na celu izolację władz stanu wojennego i oficjalnych instytucji ówczesnej Polski. Komitet skutecznie zniechęcał podmioty amerykańskie do współpracy z Polską stanu wojennego. Na przykład, SOS doprowadził do wycofania się firmy Massey Ferguson - pod groźbą bojkotu przez środowiska polonijne - ze sprzedaży Polsce opon do ciężkich pojazdów, potencjalnie wojskowych. W wyniku działań SOS wielka firma audytowa Arthur Young - pod groźbą utraty kontraktów z miastem Chicago - nie zawarła planowanej umowy o świadczeniu uslug finansowych dla NBP. Znacznym i trudnym do osiągnięcia sukcesem SOS było odwołanie planowanego w 1982 r. w Warszawie wielkiego Międzynarodowego Kongresu Matematyków. Dzięki zabiegom członków SOS mających silną pozycję w środowiskach naukowych Akademia Nauk USA i National Science Foundation wycofały się wtedy z finansowania podróży amerykańskich matematyków do Polski. W efekcie do kongresu w 1982 r. nie doszło, a odwołanie tej prestiżowej imprezy stało się elementem międzynarodowej kampanii potępienia i izolacji władz stanu wojennego. Narzędziem w tej kampanii były też apele i petycje różnych środowisk amerykańskich protestujących przeciw stanowi wojennemu. Członkowie SOS zorganizowali m.in. zbiórke podpisów pod protestem profesorów Uniwersytetu Chicago, wśród których było wielu wybitnych naukowców, w tym trzech laureatów nagrody Nobla. Komitet SOS w Chicago angażował się również w obronę polskich naukowców represjonowanych za działalność opozycyjną, np solidarnościowców z IBJ czy warszawskiego matematyka dr. Ryszarda Herczynskiego. Komitet SOS propagował w USA wiedzę o Solidarności, organizując odczyty i wykłady (nadzwyczaj skuteczny był tu prof. Kołakowski) czy kontakty ze środkami masowego przekazu, współpracował np. z wybitnym dziennikarzem Chicago Tribune Mike'm Rojko. Podczas imprez kulturalnych związanych z Polską, tak dla Polonii, jak i szerszej publiczności, SOS organizował kioski z aktualnymi materiałami na temat Solidarności i sytuacji w kraju. Mobilizacja amerykanskiej opinii publicznej w obronie "S" skutkowała chęcią niesienia pomocy Polakom w stanie wojennym. Dzięki tym nastrojom Komitetowi udało się zainicjować i przeprowadzić akcję wspomagania rodzin internowanych, znajdując chętne do pomocy rodziny amerykanskie i kontaktując je z rodzinami internowanych w Polsce. Stan wojenny zaskoczył w USA wielu obywateli polskich, wśród nich działaczy Solidarności, ktorzy znaleźli się w sytuacji uchodźców. SOS w Chicago zorganizowal na amerykańskich uczelniach setki stypendiów dla osob z kraju, aktywnie poszukując kandydatów przy pomocy Radiostacji Polskiej w Chicago i jej redaktora p. Boba Lewandowskiego. SOS udzielał też działaczom "S" bezpośredniej pomocy finansowej. Najważniejszym jednak wymiarem działalności SOS było materialne i logistyczne wspieranie podziemnej "Solidarności". SOS prowadzil intensywne akcje zbiorek funduszy na rzecz "S" (a także na pomoc charytatywną dla polskiej ludności). W szczególności, komitet finansował i z sukcesem organizował produkcję oraz dostawy do Polski kilkunastu radiostacji dla podziemia.

Partnerem projektu jest: